Cách dùng giới từ đi với từ familiar và cấu trúc phổ biến

Từ familiar xuất hiện thường xuyên trong giao tiếp tiếng Anh và bài thi, nhưng nhiều người vẫn gặp khó khăn khi xác định giới từ đi kèm. Familiar thường đi với hai giới từ chính là to và with, mỗi giới từ mang ý nghĩa và cách dùng khác nhau không thể thay thế lẫn nhau.

Familiar là gì và cách phát âm chuẩn

Familiar là một tính từ trong tiếng Anh được phát âm theo hai chuẩn giọng phổ biến. Giọng Anh-Anh đọc là /fəˈmɪl.i.ə(r)/, trong khi giọng Anh-Mỹ phát âm là /fəˈmɪl.jɚ/ hoặc /fəˈmɪl.i.ɚ/. Sự khác biệt nằm ở cách xử lý âm cuối và nối âm, nhưng nghĩa và cách dùng từ vẫn giữ nguyên giữa hai hệ phát âm này.

Sơ đồ word family của từ familiar

Họ từ của familiar bao gồm các dạng biến thể từ tính từ, danh từ đến trạng từ

Từ này mang hai nghĩa chính tùy thuộc vào ngữ cảnh sử dụng. Khi đứng một mình hoặc kết hợp với các động từ cảm giác như look, sound, seem, familiar có nghĩa là quen thuộc, dễ nhận ra vì đã từng tiếp xúc trước đó. Ví dụ khi nghe một giọng nói và cảm thấy đã từng nghe, bạn có thể nói "Her voice sounds familiar" để diễn tả cảm giác nhận ra sự quen thuộc đó.

Trong cấu trúc với giới từ, familiar mang nghĩa sâu hơn là quen với, biết rõ hoặc am hiểu về một người, sự việc hay vấn đề nào đó. Câu "I'm familiar with this software" không chỉ đơn thuần cho biết bạn đã từng nghe đến phần mềm này, mà còn khẳng định bạn có sự hiểu biết và khả năng sử dụng nó. Khi học từ này, bạn nên đồng thời học cả họ từ để mở rộng vốn từ nhanh hơn. Familiarity là danh từ chỉ sự quen thuộc hoặc sự hiểu rõ, familiarly là trạng từ chỉ cách làm việc thân mật, còn unfamiliar là từ trái nghĩa phổ biến nhất.

Cấu trúc familiar with và khi nào nên dùng

Familiar with là cấu trúc được dùng khi muốn nói một người quen với, biết rõ hoặc có trải nghiệm, hiểu biết về một người, sự việc, chủ đề, kỹ năng hay quy trình nào đó. Trong cấu trúc này, chủ ngữ thường là người hoặc thực thể có khả năng nhận thức, còn phần theo sau with là đối tượng mà chủ ngữ đã có sự tiếp xúc hoặc hiểu biết.

Cấu trúc mẫu là S + be + familiar with + noun/pronoun/V-ing. Khi muốn hỏi về mức độ hiểu biết của ai đó, bạn có thể sử dụng cấu trúc câu hỏi "Are you familiar with...?" để xác nhận xem đối phương đã từng tiếp xúc hoặc có kiến thức về vấn đề cần thảo luận chưa. Câu trả lời có thể đi kèm với các trạng từ như very, quite, fairly để diễn tả mức độ quen thuộc cụ thể.

Một lỗi thường gặp là nhầm lẫn giữa familiar with và acquainted with. Hai từ này có ý nghĩa gần nhau nhưng acquainted with mang sắc thái trang trọng hơn, thường dùng trong văn viết hoặc tình huống trang trọng. Trong giao tiếp hàng ngày, familiar with được sử dụng phổ biến hơn vì tính tự nhiên và dễ hiểu. Khi viết email công việc hoặc CV, bạn có thể dùng acquainted with để thể hiện sự chuyên nghiệp, còn trong giao tiếp thông thường, familiar with là lựa chọn phù hợp hơn.

Biểu đồ so sánh familiar with và familiar to

Sự khác biệt chính nằm ở chủ ngữ của câu và thành phần đứng sau giới từ

Cấu trúc familiar to và cách dùng đúng

Familiar to là cấu trúc dùng khi muốn diễn tả một người, sự vật, âm thanh, hình ảnh, địa điểm hoặc tên gọi nào đó tạo cảm giác quen thuộc với ai đó. Trong cấu trúc này, chủ ngữ thường là đối tượng gợi cảm giác quen thuộc như tên người, giọng nói, khuôn mặt, địa điểm, bài hát hoặc hình ảnh, còn phần theo sau to là người cảm nhận sự quen thuộc đó.

Cấu trúc mẫu là S + be + familiar to + somebody. Khi nghe một bài hát và cảm thấy đã từng nghe, bạn có thể nói "This song is familiar to me" với chủ ngữ là bài hát, còn người cảm nhận là tôi. Điều này khác với cấu trúc familiar with nơi chủ ngữ là người có sự hiểu biết. Việc xác định đúng chủ ngữ giúp bạn chọn giới từ phù hợp và tránh sai sót khi đặt câu.

Trong giao tiếp thực tế, familiar to thường đi kèm với các động từ cảm giác như look, sound, seem để diễn tả nhận thức trực quan. Cụm "look familiar to me" có nghĩa là trông quen với tôi, "sound familiar" là nghe quen, còn "seem familiar" là có vẻ quen thuộc. Những cấu trúc này xuất hiện thường xuyên trong hội thoại khi người nói muốn xác nhận lại cảm giác nhận biết về một đối tượng nào đó.

Cách phân biệt nhanh familiar with và familiar to

Nhiều người học nhầm lẫn giữa hai cấu trúc này vì cả hai đều liên quan đến ý quen. Để chọn đúng, bạn nên nhìn vào ý nghĩa câu muốn diễn đạt, chủ ngữ của câu và thành phần đứng sau giới từ. Familiar with dùng khi nói về việc ai đó có hiểu biết, trải nghiệm hoặc sự quen thuộc với điều gì, chủ ngữ thường là người, còn sau with là chủ đề, kỹ năng, quy trình hoặc lĩnh vực.

Familiar to dùng khi nói một thứ gì đó gợi cảm giác quen thuộc với ai đó, chủ ngữ thường là tên gọi, khuôn mặt, giọng nói, nơi chốn hoặc bài hát, còn sau to là người cảm nhận sự quen thuộc như me, him, her, us hoặc nhiều người khác. Mẹo nhớ nhanh là familiar with có người có kiến thức, familiar to có đối tượng gợi nhớ.

Bảng phân biệt nhanh familiar with và familiar to

Bảng so sánh giúp bạn chọn đúng giới từ trong từng ngữ cảnh cụ thể

Một cách khác để nhớ là tự đặt câu hỏi: "Người này có biết rõ hoặc có trải nghiệm với điều đó không?" Nếu câu trả lời là có, dùng familiar with. Nếu câu hỏi là "Điều này có tạo cảm giác quen thuộc với ai đó không?" thì familiar to là lựa chọn đúng. Việc luyện đặt câu theo từng ngữ cảnh cá nhân cũng giúp bạn ghi nhớ lâu hơn so với chỉ học thuộc công thức khô khan.

Các cụm từ phổ biến với familiar nên nhớ

Sau khi nắm rõ cách dùng với giới từ, bạn nên học thêm các collocations thường gặp để sử dụng tự nhiên hơn. Familiar không chỉ xuất hiện trong cấu trúc familiar with hay familiar to mà còn đi với nhiều động từ, danh từ và cụm diễn đạt khác trong tiếng Anh. Việc học theo cụm giúp bạn nhớ từ lâu hơn, hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng và tránh cách dùng rời rạc.

Nhóm collocations diễn tả sự quen thuộc trong hiểu biết hoặc trải nghiệm bao gồm "be familiar with something/someone" và "on familiar ground". Cụm "on familiar ground" dùng khi nói về việc ở trong lĩnh vực, tình huống hoặc chủ đề mà mình đã biết rõ, ví dụ "Once the topic changed to marketing, he was on familiar ground" có nghĩa là khi chủ đề chuyển sang marketing, anh ấy đã ở đúng lĩnh vực mình nắm rõ.

Nhóm diễn tả cảm giác nhận ra điều gì đó là quen thuộc gồm "look familiar", "sound familiar", và "seem familiar". Những cụm này đi kèm với to để chỉ người cảm nhận, như "That woman looks familiar to me" hay "His explanation sounded familiar". Nhóm các cụm danh từ bao gồm "a familiar face" - gương mặt quen thuộc, "a familiar name" - cái tên quen thuộc, "a familiar voice" - giọng nói quen thuộc, và "a familiar figure" - hình ảnh hoặc người quen thuộc. Cụm "all too familiar" mang sắc thái tiêu cực, diễn tả những gì quá đỗi quen thuộc theo nghĩa đáng tiếc.

Tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với familiar

Bảng tổng hợp giúp bạn mở rộng vốn từ và thay thế familiar trong từng ngữ cảnh

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa nên biết

Khi viết hoặc nói, bạn không nên lặp lại familiar quá nhiều lần trong cùng một đoạn. Thay vào đó, bạn có thể dùng các từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa để diễn đạt linh hoạt hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải từ nào cũng thay thế được cho familiar trong mọi trường hợp, một số từ chỉ gần nghĩa trong những ngữ cảnh nhất định.

Các từ đồng nghĩa bao gồm known - đã được biết đến, recognized - được nhận ra, well-known - nổi tiếng, acquainted with - quen với trang trọng hơn, aware of - biết nhận thức, conversant with - thông thạo mang sắc thái học thuật, at home with - thành thạo với, và used to - quen với về sự thích nghi. Mỗi từ có sắc thái sử dụng riêng, ví dụ acquainted with thường dùng trong văn viết trang trọng, còn at home with mang sắc thái tự nhiên, tự tin khi xử lý vấn đề.

Từ trái nghĩa phổ biến nhất là unfamiliar - không quen thuộc, xa lạ. Các từ khác bao gồm unknown - chưa được biết đến, strange - lạ khác thường, unacquainted with - không quen với trang trọng, ignorant of - không biết thiếu hiểu biết, và unaware of - không biết không nhận thức được. Trong đó, ignorant of mang sắc thái mạnh nên cần dùng cẩn thận, còn unaware of trung tính và tự nhiên hơn. Việc nắm rõ các từ này giúp bạn diễn đạt ý nghĩa đối lập một cách chính xác.

Trạng từ thường đi kèm với familiar

Bên cạnh cấu trúc và giới từ đi kèm, familiar còn thường xuất hiện với các trạng từ để diễn tả mức độ quen thuộc rõ hơn. Một số trạng từ thường đứng trước familiar gồm very - rất quen thuộc, quite - khá quen thuộc, fairly - tương đối quen thuộc, reasonably - khá quen ở mức tương đối, somewhat - hơi quen, slightly - có chút quen thuộc, và vaguely - quen quen nghe nhìn hơi quen.

Các trạng từ diễn tả mức độ cao hơn bao gồm intimately - rất am hiểu ở mức sâu, really - thật sự quen thuộc, và already - đã quen thuộc rồi. Cụm "increasingly familiar" diễn tả ngày càng trở nên quen thuộc. Khi muốn diễn tả mức độ hiểu biết sâu, bạn có thể dùng "intimately familiar" như trong câu "He became intimately familiar with the city after living there for ten years" - anh ấy trở nên rất am hiểu về thành phố sau khi sống ở đó suốt mười năm.

Trạng từ "vaguely familiar" thường dùng khi có cảm giác đã từng biết nhưng không nhớ rõ, giống như khi gặp một người và cảm thấy đã từng gặp ở đâu đó nhưng không nhớ tên hay hoàn cảnh gặp. Cụm "all too familiar" thường đi kèm với các vấn đề tiêu cực hoặc đáng lo ngại, ví dụ "The problem is all too familiar to teachers" - vấn đề này quá quen thuộc với giáo viên theo nghĩa đáng lo ngại.

Bài tập thực hành có đáp án

Để ghi nhớ lâu hơn, bạn nên làm các bài tập sau và kiểm tra đáp án để xem mình đã nắm chắc chưa. Bài tập 1 yêu cầu chọn to hoặc with cho từng câu. Đáp án: I am familiar with this software, Her face is familiar to me, Are you familiar with the school rules, This tune sounds familiar to my grandfather, He is already familiar with basic accounting concepts, The system is not familiar to new employees, và She quickly became familiar with the new environment.

Bài tập 2 yêu cầu sửa lỗi sai trong các câu. Đáp án: This village is familiar to me thay vì familiar with, I am familiar with the company policy thay vì familiar to, That smell is very familiar to my mother thay vì with, She is familiar with using Excel thay vì familiar to, và His name is familiar to everyone here thay vì with.

Bài tập 3 yêu cầu viết lại câu không đổi nghĩa. Đáp án: I know this procedure well thành I am familiar with this procedure, This place seems known to me thành This place seems familiar to me, She knows the local culture very well thành She is familiar with the local culture, I have experience with this tool thành I am familiar with this tool, và This song sounds known to me thành This song sounds familiar to me.

Bài tập 4 yêu cầu chọn câu đúng. Đáp án là B cho cả 3 câu: I am familiar with this topic, His voice is familiar to me, và She is familiar with using this app. Nếu bạn làm đúng hầu hết các câu trên, bạn đã nắm khá chắc cách dùng familiar đi với giới từ và có thể áp dụng vào bài viết cũng như giao tiếp thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Familiar đi với giới từ gì và familiar with khác familiar to như thế nào?

Familiar thường đi với cả with và to. Familiar with dùng khi nói về việc ai đó quen với hoặc hiểu rõ điều gì, còn familiar to dùng khi nói một thứ gì đó tạo cảm giác quen thuộc với ai.

Có thể dùng familiar about trong tiếng Anh không?

Thông thường không dùng familiar about trong cấu trúc chuẩn. Cách dùng đúng và phổ biến nhất vẫn là familiar with và familiar to theo các ngữ cảnh đã nêu.